Միջազգային մամուլը Գերմանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին

Օսմանյան կայսրությունում 1915 թ.-ին Հայոց ցեղասպանության ճանաչումից հետո Բունդեսթագի նախագահ Նորբերտ Լամերտը հայտարարել է, որ չնայած բազմաթիվ սպառնալիքներին, որոնք, առաջին հերթին, ստացել են հենց թուրքական արմատներով պատգամավորները, իրենց վախեցնել, այնուամենայնիվ, չհաջողվեց:

Բունդեսթագի փոխնախագահ Էդելգարդ Բուլմահնն, իր հերթին, նշել է, որ բանաձևում իրերը կոչվել են իրենց անուններով: Նա կարևորել է պատմության հետ առերեսվելու և պատմության խորքից իրողությունների վերհանման և խնդիրների հաղթահարման անհրաժեշտությունը:

Գերմանիայի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչմանն արդեն իսկ անդրադարձել են մի շարք հեղինակավոր միջազգային լրատվամիջոցներ:

«Գերմանիայի Բունդեսթագը պատմական քվեարկությամբ ցեղասպանություն է ճանաչել 1915 թվականին օսմանյան զավթիչների կողմից հայերի կոտորածները», – գրում է Euronews-ը, – «Խորհրդարանականների գերակշիռ մեծամասնությունը քվեարկել է բանաձևի օգտին, եղել է միայն մեկ ձեռնպահ և մեկ դեմ ձայն»:

Բրիտանական BBC-ն գրում է, որ ավելի քան 20 երկրներ, այդ թվում՝ Ֆրանսիան, Ռուսաստանը, Վատիկանը, ինչպես նաև միջազգային այնպիսի կառույցներ, ինչպիսին է Եվրոպական խորհրդարանը, ճանաչել են Հայոց ցեղասպանությունը: «Թուրքիան հանդիմանում է ցանկացած երկրի, որը 20-րդ դարի ոճրագործությունը «Ցեղասպանություն» է անվանում: Գերմանիան ևս բացառություն չի լինի. Թուրքիան սպառնացել է խզել հարաբերություններն իր վաղեմի դաշնակցի հետ», – գրում է թերթը:

«Թուրքիան ավելի քան 1 միլիոն հայերի և այլ քրիստոնյաների՝ Օսմանյան կայսրության զանգվածային սպանությունները համարում է ողբերգություն, բայց ոչ որպես ցեղասպանություն», – իր հերթին գրում է The Economist-ը,- «Թուրքիան կարձագանքի Բունդեսթագի բանաձևին իր սովորական զայրույթով: Այն անցած տարի նման հայտարարություններից հետո հետ էր կանչել Ավստրիայի, Լյուքսեմբուրգի և Վատիկանի դեսպաններին»:

The Telegraph-ը գրում է, որ բանաձևը բացասական արձագանք է առաջացրել Գերմանիայի մեծ թուրքական համայնքում անգամ քվեարկությունից առաջ: Շատ խորհրդարանականներ հաղորդել են, որ սպառնալիքներ և վիրավորական էլեկտրոնային նամակներ են ստացել: Լրատվամիջոցը հաղորդում է, որ Գերմանիայի կանաչների կուսակցության առաջնորդ Ջեմ Օզդեմիրը, ով թուրքական ծագում ունի, քվեարկել է բանաձևի օգտին:

Reuters լրատվական գործակալությունը գրում է, որ Բունդեսթագի այդ քվեարկությունը չէր կարող լինել Գերմանիայի կանցլեր Անգելա Մերկելի համար ավելի վատ ժամանակահատվածում: Նա է մարտին Թուրքիայի և Եվրամիության միջև ներգաղթյալների վերաբերյալ ձեռք բերված համաձայնագրի գլխավոր ճարտարապետը: Մերկելին ավելի քան ԵՄ ցանկացած այլ առաջնորդի, պետք էր այս համաձայնությունը. նա ցանկանում է փախստականների ճգնաժամի գրագետ, կոկիկ և «եվրոպական» լուծում, այլ ոչ թե առանձին անդամ պետությունների կողմից սահմանները փակելու կոպիտ որոշումներ:

France 24-ը նշում է, որ Թուրքիան արդեն հասցրել է անգամ իր դեսպանին hետ կանչել Գերմանիայից: «Հայաստանը վաղուց արդեն ձգտում է Ցեղասպանության միջազգային ճանաչմանը, սակայն Անկարան մերժում է «ցեղասպանություն» եզրույթը և պնդում է, որ դա եղել է ընդհանուր ողբերգություն, որի ընթացքում հավասար թվով թե՛ թուրքեր և թե՛ հայեր են մահացել: Ըստ Թուրքիայի՝ հայերն ապստամբություն են բարձրացրել իրենց օսմանյան տիրակալների դեմ և փորձ արել միանալ ռուսական կողմին, ինչի արդյունքում էլ քաղաքացիական պատերազմ է ծագել, որտեղ երկու կողմն էլ զոհեր են ունեցել»:

«Գերմանիան Օսմանյան կայսրության գլխավոր ռազմական դաշնակիցն է եղել Առաջին Համաշխարհային պատերազմում և Գերմանիայի կառավարությունը գիտեր հայերի հալածանքների ու կոտորածի մասին: Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետությունը գտնում է, որ ինքը պատասխանատու է այդ հանցագործության հիշատակը կենդանի պահելու հարցում», – գրում է Sputnik News-ը:

Նշենք, որ բանաձևում հստակ օգտագործվում է Ցեղասպանություն եզրը: Նշվում է, որ Բունդեսթագը խոնարհվում է 101 տարի առաջ Օսմանյան կայսրությունում հարկադիր տեղահանության և ջարդերի ենթարկված հայերի և մյուս քրիստոնյա փոքրամասնությունների առջև: Նշվում է նաև, որ Բունդեսթագը ցավում է, որ ժամանակին Գերմանիայի կառավարությունը ոչինչ չի ձեռնարկել՝ կանգնեցնելու մարդկության դեմ հանցանքը, որի համար Բունդեսթագն ընդունում է Գերմանիայի պատմական պատասխանատվությունը։